{"id":626,"date":"2022-11-06T21:29:40","date_gmt":"2022-11-06T21:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ethemozyurt.com\/?p=626"},"modified":"2022-11-06T21:29:40","modified_gmt":"2022-11-06T21:29:40","slug":"sinesozluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ethemozyurt.com\/?p=626","title":{"rendered":"Sines\u00f6zl\u00fck"},"content":{"rendered":"\n

Bir filmi yaln\u0131zca okumak yetmez; y\u00f6netmenin hangi kuramlardan, ideolojilerden, felsefelerden… esinlendi\u011fini anlayabilmemiz gerekiyor. Y\u00f6netmenin anlatmak istedi\u011fi fikrin kayna\u011f\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fini bilmiyorsak, y\u00f6netmeni de anlayamay\u0131z. Bu y\u00fczden iyi bir izleyici; ilgili t\u00fcm konulara en az\u0131ndan ucundan k\u0131y\u0131s\u0131ndan h\u00e2kim olmal\u0131d\u0131r ki \u00e7er\u00e7evenin hepsini g\u00f6rebilsin.
Okumal\u0131y\u0131z, \u00e7ok okumal\u0131y\u0131z b\u00f6ylece bu sanat\u0131n asl\u0131nda ne kadar b\u00fcy\u00fcleyici oldu\u011funu anlayabilelim.

Yazm\u0131\u015f oldu\u011fum bu Sines\u00f6zl\u00fck sayesinde; yap\u0131mlarda (Filmler, diziler ve animasyonlar) en \u00e7ok kullan\u0131lan kuramlar\u0131 sizler i\u00e7in derlemeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.
S\u00fcrekli ekleyip b\u00fcy\u00fctece\u011fim bir yaz\u0131 olacak. Sizlerin de eklemek istedi\u011fi ilgili Sines\u00f6zl\u00fck bilgileri var ise yorumlara yazabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

F\u00fct\u00fcrizm (Gelecek\u00e7ilik):<\/mark> <\/strong>Bu ak\u0131m\u0131n temel ama\u00e7lar\u0131; ge\u00e7mi\u015fteki estetik de\u011ferleri ve gelenekleri b\u00fct\u00fcn\u00fcyle reddetmek, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011finin “Modernlik” oldu\u011funu savunmak, \u00fclkeleri ge\u00e7mi\u015fin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan ay\u0131r\u0131p modernle\u015ftirmek ve \u00f6zellikle “\u015eehirle\u015fmi\u015f Medeniyet”, “Makinele\u015fme” ve “S\u00fcrat” kavramlar\u0131n\u0131 toplumsal hayatta bir temel hale getirmektir.

Konuyla ilgili baz\u0131 filmleri \u015f\u00f6yle listeleyebilirim;<\/em><\/strong>
\u2022 \u0130n Time – Zamana Kar\u015f\u0131 (2011)
\u2022 I, Robot – Ben, Robot (2004)
\u2022 1984
\u2022 KLa Cit\u00e9 des Enfants Perdus – Kay\u0131p \u00c7ocuklar \u2022 \u015eehri (1995)
\u2022 Minority Report – Az\u0131nl\u0131k Raporu (2002) <\/span>diye uzay\u0131p giden onlar film s\u0131ralayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Klasik Anlat\u0131 Sinemas\u0131:<\/mark> <\/strong>Klasik anlat\u0131 sinemas\u0131, terimi k\u00f6kenini Aristoteles\u2019in Poetika isimli eserinden alan anlat\u0131ya dayal\u0131 sinema bi\u00e7imidir. Yap\u0131sal olarak \u201dserim, d\u00fc\u011f\u00fcm, \u00e7at\u0131\u015fma, doruk nokta ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u201d<\/strong> a\u015famalar\u0131ndan olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n
Detayl\u0131 anlat\u0131m i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z.<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

K\u00fclt:<\/mark><\/strong> Genelde ba\u015flang\u0131\u00e7ta k\u00fc\u00e7\u00fck bir z\u00fcmrenin dikkatini \u00e7ekmi\u015f olan, sadece bu grubun be\u011fenisine hitap eden, y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e bu kemik kitleyi daha da geni\u015fletebilen sanat eserlerine verilen bir s\u0131fatt\u0131r. \u0130lgili filmler de \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131m kelimedir.<\/p>\n\n\n\n


Konuyla ilgili baz\u0131 filmleri \u015f\u00f6yle listeleyebilirim;<\/em><\/strong>
\u2022 The Lord of the Rings: The Return of the King – Y\u00fcz\u00fcklerin Efendisi: Kral\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc (2003)
\u2022 12 Angry Men – 12 \u00d6fkeli Adam (1957)
\u2022 The Godfather – Baba (1972)
\u2022 Forrest Gump (1994)
\u2022 The Matrix – Matrix (1999)
\u2022 Modern Times – Asri Zamanlar (1936)
\u2022 A Clockwork Orange – Otomatik Portakal (1971)
\u2022 Ladri di biciclette – Bisiklet H\u0131rs\u0131zlar\u0131 (1948)<\/span><\/p>\n\n\n\n

Liste sadece \u00f6rnek i\u00e7indir. ”En K\u00fclt Filmler” iddias\u0131 i\u00e7ermez.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Sembolizm (Simgecilik):<\/mark><\/strong> Somut nesnelerin d\u0131\u015f d\u00fcnya ile arada ki ba\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirip sa\u011flamla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. \u00c7evrenin insan \u00fczerinde etkilerini \u00e7e\u015fitli semboller ile beraber anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Somuta kar\u015f\u0131 y\u00f6nelim bu d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fidir. Sanatta olu\u015fum g\u00f6steren ger\u00e7ek\u00e7ilik, pozitivizm fikirlerinin insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131p daraltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten sembolik sanat\u00e7\u0131lar, bu durumu reddedip insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na, huzuruna, duygusuna ve hislerine y\u00f6nelim g\u00f6stermi\u015flerdir.

Konuyla ilgili baz\u0131 filmleri \u015f\u00f6yle listeleyebilirim;<\/em><\/strong>
\u2022 Nocturnal Animals – Gece Hayvanlar\u0131 (2016)
\u2022 The Platform (2019)
\u2022 The Fall – D\u00fc\u015f\u00fc\u015f (2006)
\u2022 Black Swan – Siyah Ku\u011fu (2010)<\/span><\/p>\n\n\n\n

Dipnot: Konuyla ilgili \u00f6rnek filmler yazm\u0131\u015f olsam da sinema bir g\u00f6rsel sanatt\u0131r. Buna ba\u011fl\u0131 olarak sembolizm i\u00e7ermeyen film neredeyse yoktur. Baz\u0131 filmler bunu \u00f6ylesine g\u00fczel yapar ki size sadece hayretle anlamland\u0131rmak kal\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Metafor:<\/strong> <\/mark>Metafor \u00f6zellikle edebi \u00e7al\u0131\u015fmalarda yer alan mecaz anlat\u0131md\u0131r. Bir \u015feyi anlat\u0131rken do\u011fadan ve ba\u015fka bir \u015feyden al\u0131nan g\u00fczel bir benzetme olmaktad\u0131r. Genellikle g\u00fczel olan\u0131 anlat\u0131rken ba\u015fka alanda g\u00fczelli\u011fi ile bilinen bir \u015feye at\u0131fta bulunmak metafor olarak nitelendirilmektedir. Metafor anlat\u0131m\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirken, ayn\u0131 zamanda sanatsal bir de\u011fer de kazand\u0131rmaktad\u0131r.

Y\u00f6netmenler metafor yapmaya bay\u0131l\u0131rlar \u00e7\u00fcnk\u00fc anlat\u0131lmak istenileni direkt olarak anlatmaktan ho\u015flanmazlar, seyircisinin onu okumas\u0131n\u0131, tan\u0131mas\u0131n\u0131 isterler.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcr End\u00fcstrisi:<\/strong> <\/mark>Kendili\u011finden geli\u015fmeyen, standartla\u015ft\u0131r\u0131lan, kas\u0131tl\u0131 olarak t\u00fcketicisini belirleyen, kitlelere verilmek \u00fczere \u00fcretilen ve hedef kitlelerce t\u00fcketilen, bireyler \u00fczerinde edilgenle\u015ftirici etkiye sahip, asl\u0131nda ger\u00e7ekte var olmayan bir k\u00fclt\u00fcr \u00fcretmektedir. Adorno\u2019nun da belirtti\u011fi gibi, \u201cend\u00fcstri\u201d terimi bilinen anlam\u0131yla ele al\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Terim direk olarak \u00fcretim s\u00fcrecini de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel \u00fcr\u00fcn\u00fcn standartla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve payla\u015f\u0131m (da\u011f\u0131t\u0131m) s\u00fcrecinin rasyonelle\u015fti\u011fini g\u00f6stermektedir.
<\/p>\n\n\n\n

”1984”<\/strong> filmi en g\u00fczel \u00f6rneklerindendir. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kuantum Teorisi: <\/mark><\/strong>\u00a0Kuantum fizi\u011finin temelinde elektronlar\u0131n ayn\u0131 zaman dilimi i\u00e7erisinde birden fazla yerde olma teorisi yer al\u0131r. Kuantum fizi\u011fine g\u00f6re, hem elektronlar hem de atom alt\u0131 par\u00e7ac\u0131klar\u0131, temel fizik kurallar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden farkl\u0131 hareket edebilir. Ortaya at\u0131lan bu teoriyi ise bilim kurgu filmleri \u00e7ok sever \u00e7\u00fcnk\u00fc olduk\u00e7a ”kullan\u0131labilir” bir teoridir ve herkes\u00e7e ula\u015f\u0131labilir veya bilinebilir bir bilgi oldu\u011fundan hikayenin temeline koymak olduk\u00e7a risksizdir.
Son y\u0131llarda bu konuyu derinlemesine i\u015fleyen ”Tenet” <\/strong>filmi olsa da tabii ki favorim ”Interstellar-Y\u0131ld\u0131zlararas\u0131”<\/strong> olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n


Kuantum teorisine \u00f6rnek bir ka\u00e7 film daha ekleyecek olursam;<\/em><\/strong>
Mr. Nobody (2009)
Coherence-Paralel Evren (2013)
Predestination-Zaman\u0131n \u00d6tesinde (2014)<\/span>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir filmi yaln\u0131zca okumak yetmez; y\u00f6netmenin hangi kuramlardan, ideolojilerden, felsefelerden… esinlendi\u011fini anlayabilmemiz gerekiyor. Y\u00f6netmenin anlatmak istedi\u011fi fikrin kayna\u011f\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fini bilmiyorsak, y\u00f6netmeni de anlayamay\u0131z. Bu y\u00fczden iyi bir izleyici; ilgili t\u00fcm konulara en az\u0131ndan ucundan k\u0131y\u0131s\u0131ndan h\u00e2kim olmal\u0131d\u0131r ki \u00e7er\u00e7evenin hepsini g\u00f6rebilsin. Okumal\u0131y\u0131z, \u00e7ok okumal\u0131y\u0131z b\u00f6ylece bu sanat\u0131n asl\u0131nda ne kadar b\u00fcy\u00fcleyici oldu\u011funu anlayabilelim. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":651,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-626","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-sine-bilgi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/626","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=626"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/626\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ethemozyurt.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}